HPV: რა უნდა გავაკეთოთ, შესაძლებელია თუ არა მისი მკურნალობა და რამდენ ხანში ქრება?

HPV-ზე (ადამიანის პაპილომავირუსზე) დადებითი ტესტის პასუხი ხშირად იწვევს შფოთვას. საჭიროა თუ არა HPV-ის მკურნალობა? ნიშნავს თუ არა HPV-ის არსებობა საშვილოსნოს ყელის კიბოს განვითარების მაღალ რისკს? და შესაძლებელია თუ არა ვირუსის თავისით გაქრობა?

განვიხილოთ ძირითადი საკითხები მტკიცებულებებზე დაფუძნებული მედიცინის პოზიციიდან.

რა არის HPV და რამდენად საშიშია ის?

ადამიანის პაპილომავირუსი ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ინფექციაა, რომელიც გადაეცემა ანოგენიტალურ არეში კანისა და ლორწოვანი გარსების მჭიდრო კონტაქტის დროს, ამიტომ ინფიცირება შესაძლებელია პენეტრაციის გარეშეც.

ეს მოიცავს ვაგინალურ და ანალურ სექსს, გენიტალიების კანის კონტაქტს შეღწევის გარეშე, ასევე ორალურ-გენიტალურ კონტაქტს. ამიტომ პრეზერვატივები ამცირებს ინფიცირების რისკს, თუმცა მას სრულად ვერ გამორიცხავს.

სქესობრივად აქტიური ადამიანების უმეტესობა ცხოვრების განმავლობაში ერთხელ მაინც ხვდება HPV-ს და ხშირად ამის შესახებ არც კი იცის, რადგან ინფექცია უმეტეს შემთხვევაში უსიმპტომოდ მიმდინარეობს.

HPV-ის მრავალი ტიპი არსებობს. ზოგი მათგანი მიეკუთვნება მაღალი ონკოგენური რისკის HPV ტიპებს და ხანგრძლივი პერსისტირების შემთხვევაში შეიძლება გამოიწვიოს საშვილოსნოს ყელის უჯრედების ცვლილებები.

თუმცა მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს: HPV-ზე დადებითი ტესტი არ ნიშნავს, რომ ადამიანს აქვს კიბო ან კიბოსწინარე მდგომარეობა.

შესაძლებელია თუ არა HPV-ის მკურნალობა?

დღესდღეობით არ არსებობს მედიკამენტი, რომლის საშუალებითაც HPV-ის ორგანიზმიდან მოცილება დადასტურებულია.

ანტიბიოტიკები, იმუნომოდულატორები, ვაგინალური სანთლები და სხვადასხვა საშუალება, რომელიც „იმუნიტეტის გაძლიერებისთვის“ არის რეკლამირებული, საერთაშორისო რეკომენდაციებში HPV ინფექციის მკურნალობის მეთოდად არ არის შეტანილი.

მკურნალობას საჭიროებს არა თავად დადებითი HPV ტესტი, არამედ ის მდგომარეობები, რომლებიც ვირუსმა შეიძლება გამოიწვიოს, მაგალითად, გენიტალური მეჭეჭები ან საშვილოსნოს ყელის კიბოსწინარე ცვლილებები.

ამიტომ HPV-ზე დადებითი ტესტის შემდეგ მთავარი მიზანი არ არის ვირუსის „გამოდევნის“ მცდელობა, არამედ შემდგომი დაკვირვების სწორი ტაქტიკის განსაზღვრა.

რამდენ ხანში შეიძლება HPV თავისით გაქრეს?

უმეტეს შემთხვევაში იმუნური სისტემა ინფექციას დამოუკიდებლად აკონტროლებს.

CDC-ის მონაცემებით, HPV ინფექციების დაახლოებით 10-დან 9 შემთხვევა ორი წლის განმავლობაში თავისით ხდება არაგანსაზღვრადი. ბევრ ადამიანში ეს უფრო ადრე ხდება.

ამიტომ HPV-ის დღეს აღმოჩენა სულაც არ ნიშნავს, რომ ვირუსი ორგანიზმში სამუდამოდ დარჩება.

ამასთან, ერთჯერად დადებით ტესტზე გაცილებით მნიშვნელოვანია მაღალი ონკოგენური რისკის HPV-ის პერსისტირება, ანუ ინფექციის ხანგრძლივი შენარჩუნება. HPV-ის ტიპი და ინფექციის ხანგრძლივობა მნიშვნელოვანი ფაქტორებია საშვილოსნოს ყელის კიბოსწინარე ცვლილებების განვითარების რისკის შეფასებისას.

რა უნდა გავაკეთოთ, თუ HPV დადებითია?

HPV-ზე დადებითი ტესტი არ ნიშნავს, რომ ყველა პაციენტს აუცილებლად სჭირდება კოლპოსკოპია ან მკურნალობა.

თანამედროვე ASCCP-ის რეკომენდაციების მიხედვით, შემდგომი ტაქტიკა განისაზღვრება საშვილოსნოს ყელის მნიშვნელოვანი კიბოსწინარე ცვლილებების (CIN3+) განვითარების ინდივიდუალური რისკის მიხედვით. რისკის შეფასებისას გათვალისწინებულია:

• HPV-ის რომელი ტიპია გამოვლენილი;
• ციტოლოგიური კვლევის შედეგი;
• HPV და პაპ-ტესტების წინა შედეგები;
• ადრე ჩატარებული კოლპოსკოპიის ან ბიოფსიის შედეგები, თუ ასეთი კვლევები ჩატარდა;
• საშვილოსნოს ყელის კიბოსწინარე ცვლილებების გამო ჩატარებული მკურნალობა ანამნეზში.

მაგალითად, HPV 16, 18 ან 45 ტიპის აღმოჩენა მოითხოვს უფრო დეტალურ შეფასებას, რადგან ეს ტიპები საშვილოსნოს ყელის კიბოს განვითარების უფრო მაღალ რისკთან არის დაკავშირებული.

ამავდროულად, მაღალი რისკის HPV-ის ზოგიერთი სხვა ტიპის შემთხვევაში, როდესაც ციტოლოგიური ცვლილებები არ არის გამოვლენილი, შეიძლება საკმარისი იყოს HPV ტესტის განმეორება გარკვეული ინტერვალის შემდეგ.

ამიტომ ორ ქალში HPV-ზე ერთნაირი დადებითი შედეგი ყოველთვის არ ნიშნავს შემდგომი მართვის ერთნაირ ტაქტიკას.

თუ HPV რამდენიმე წლის განმავლობაში ნარჩუნდება — ეს კიბოა?

არა. პერსისტირებადი HPV არ ნიშნავს, რომ ქალს აუცილებლად განუვითარდება კიბო.

თუმცა მაღალი ონკოგენური რისკის HPV-ის ხანგრძლივი პერსისტირება ზრდის კიბოსწინარე ცვლილებების განვითარების ალბათობას. ამიტომ ასეთ შემთხვევაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია რეკომენდებული დაკვირვების გრაფიკის დაცვა.

საშვილოსნოს ყელის კიბოს განვითარება, როგორც წესი, ხანგრძლივი პროცესია. სწორედ ამიტომ რეგულარული სკრინინგი საშუალებას იძლევა საშვილოსნოს ყელის უჯრედების ცვლილებები კიბოსწინარე ეტაპზე გამოვლინდეს და დროულად ჩატარდეს მათი მკურნალობა.

საჭიროა თუ არა ვაქცინაცია, თუ HPV უკვე გამოვლენილია?

დიახ, ვაქცინაცია კვლავ შეიძლება იყოს აქტუალური.

HPV-ის ვაქცინა არ მკურნალობს უკვე არსებულ ინფექციას და არ აჩქარებს უკვე გამოვლენილი HPV ტიპის გაქრობას, თუმცა მას შეუძლია დაიცვას ადამიანი HPV-ის სხვა ტიპებისგან, რომლებთანაც მას ჯერ არ ჰქონია კონტაქტი.

ამიტომ HPV-ზე დადებითი ტესტი თავისთავად არ წარმოადგენს ვაქცინაციის უკუჩვენებას.

მთავარი HPV-ის შესახებ

HPV ძალიან გავრცელებული ინფექციაა, რომელიც უმეტეს შემთხვევაში თავისით ხდება არაგანსაზღვრადი. დღეს არ არსებობს სპეციფიკური მკურნალობა, რომლის საშუალებითაც შესაძლებელია ვირუსის ორგანიზმიდან მოცილება.

HPV-ზე დადებითი ტესტი არ არის კიბოს დიაგნოზი. გაცილებით მნიშვნელოვანია გამოვლენილი HPV-ის ტიპი, საშვილოსნოს ყელის უჯრედებში ცვლილებების არსებობა ან არარსებობა და ის, ნარჩუნდება თუ არა ინფექცია ხანგრძლივი დროის განმავლობაში.

თუ გამოვლენილია მაღალი ონკოგენური რისკის HPV ტიპი, მიზანი არ არის „ვირუსის მკურნალობა“, არამედ რეკომენდებული დაკვირვების ტაქტიკის დაცვა. თანამედროვე სკრინინგი საშუალებას იძლევა კიბოსწინარე ცვლილებები საშვილოსნოს ყელის კიბოს განვითარებამდე დიდი ხნით ადრე გამოვლინდეს და საჭიროების შემთხვევაში ჩატარდეს შესაბამისი მკურნალობა (ქირურგიული).