ბევრ ქალს მიაჩნია, რომ ჭარბი მენსტრუაცია მათი ორგანიზმის თავისებურებაა.
„ყოველთვის ასე მქონდა.“
„ჩემს დედასაც ძალიან ჭარბი მენსტრუაცია ჰქონდა.“
„ციკლი რეგულარულია, ანუ ყველაფერი რიგზეა.“
რეალურად ეს საკმაოდ გავრცელებული მცდარი წარმოდგენაა.
თანამედროვე გინეკოლოგიაში ჭარბი მენსტრუალური სისხლდენა (Heavy Menstrual Bleeding, HMB) ითვლება მდგომარეობად, რომელიც საჭიროებს ექიმის ყურადღებას. და ეს მხოლოდ სისხლის რაოდენობას არ ეხება.
ჭარბი მენსტრუაცია შეიძლება ამცირებდეს ცხოვრების ხარისხს, იწვევდეს რკინის დეფიციტს, ქრონიკულ დაღლილობას და ზოგჯერ იყოს იმ დაავადებების პირველი ნიშანი, რომლებიც მკურნალობას საჭიროებს.
რა ითვლება ჭარბ მენსტრუაციად?
სახლში მენსტრუალური სისხლის ზუსტი რაოდენობის გაზომვა შეუძლებელია.
ამიტომ ექიმები აფასებენ არა მხოლოდ რაოდენობას, არამედ იმას, თუ როგორ მოქმედებს მენსტრუაცია ქალის ყოველდღიურ ცხოვრებაზე.
ჭარბი მენსტრუალური სისხლდენა შეიძლება ვივარაუდოთ, თუ:
- საჭიროა ყოველ საათში სრულად გაჟღენთილი საფენის ან ტამპონის შეცვლა;
- ღამით გაღვიძება ხდება ჰიგიენური საშუალების შესაცვლელად;
- ერთდროულად გამოიყენება ტამპონი და საფენი;
- აღინიშნება დიდი ზომის სისხლის კოლტები;
- მენსტრუაცია გრძელდება 7 დღეზე მეტხანს;
- ქალს უწევს უარი თქვას სამსახურზე, სპორტზე, მოგზაურობაზე ან შეხვედრებზე სისხლდენის გამო.
თუ მენსტრუაცია ხელს გიშლით ჩვეულებრივ ცხოვრებაში, ეს უკვე მიზეზია ექიმთან კონსულტაციისთვის.
რატომ არ უნდა დავაიგნოროთ ეს პრობლემა?
ბევრი ქალი ფიქრობს, რომ ჭარბი მენსტრუაციის ერთადერთი შედეგი ანემიაა.
ეს ასე არ არის.
მაშინაც კი, როცა ჰემოგლობინი ნორმაშია, რეგულარული დიდი რაოდენობით სისხლის დაკარგვა ნელ-ნელა ამცირებს ორგანიზმში რკინის მარაგს.
გარდა ამისა, ჭარბი მენსტრუაცია შეიძლება იყოს სხვადასხვა დაავადების პირველი გამოვლინება, მათ შორის:
- საშვილოსნოს მიომა;
- ადენომიოზი;
- ენდომეტრიუმის პოლიპები;
- ოვულაციის დარღვევები;
- სისხლის შედედების სისტემის დაავადებები;
- ზოგიერთი მედიკამენტის გვერდითი ეფექტი;
- სპილენძის საშვილოსნოსშიდა სპირალის გამოყენება.
ამიტომ მკურნალობა უნდა იყოს მიმართული არა მხოლოდ რკინის დეფიციტის შევსებაზე, არამედ მიზეზის დადგენაზე.
როგორ მივხვდეთ, რომ ორგანიზმი უკვე კარგავს რკინის მარაგს?
რკინის დეფიციტი ნელა ვითარდება.
საწყის ეტაპზე ჰემოგლობინი შეიძლება სრულიად ნორმაში იყოს.
თუმცა შეიძლება გამოვლინდეს:
- მუდმივი დაღლილობა;
- ენერგიის ნაკლებობა;
- ძილიანობა;
- კონცენტრაციის დაქვეითება;
- თავბრუსხვევა;
- გულისცემის აჩქარება ჩვეულებრივი დატვირთვისას;
- სუნთქვის გაძნელება კიბეზე ასვლისას.
უფრო გამოხატული დეფიციტის დროს შეიძლება აღინიშნოს:
- თმის ცვენა;
- ფრჩხილების მტვრევადობა;
- კანის სიფერმკრთალე;
- ტუჩის კუთხეებში ნახეთქები;
- „მოუსვენარი ფეხების“ სინდრომი;
- ყინულის, ცარცის ან სხვა არასაკვები ნივთიერებების ჭამის სურვილი.
მნიშვნელოვანია, რომ ამ სიმპტომების დადგომას არ დაველოდოთ — რკინის დეფიციტის გამოვლენა უკეთესია ადრეულ ეტაპზე.
რა ანალიზები შეიძლება დაგვჭირდეს?
ჭარბი მენსტრუაციის შემთხვევაში ექიმმა შეიძლება გირჩიოთ:
- სისხლის საერთო ანალიზი;
- ფერიტინი;
- საჭიროების შემთხვევაში — რკინის ცვლის დამატებითი კვლევები.
ფერიტინი ასახავს ორგანიზმში რკინის მარაგს და ხშირად იკლებს ჰემოგლობინის შემცირებამდე.
შეიძლება თუ არა უბრალოდ რკინის პრეპარატების დაწყება?
თუ რკინის დეფიციტი დადასტურებულია, მისი შევსება აუცილებელია.
თუმცა ეს საკმარისი არ არის.
წარმოიდგინეთ ჭურჭელი, საიდანაც წყალი მუდმივად იღვრება. შეგიძლიათ უსასრულოდ დაამატოთ წყალი, მაგრამ თუ ნახვრეტი არ დაიხურა, პრობლემა დარჩება.
ასევეა ჭარბი მენსტრუაციის შემთხვევაშიც — საჭიროა არა მხოლოდ რკინის შევსება, არამედ იმის დადგენა, რატომ კარგავს ორგანიზმი ზედმეტ სისხლს.
როდის უნდა მივმართოთ ექიმს?
არ გადადოთ კონსულტაცია, თუ:
- მენსტრუაცია გახდა ბევრად უფრო ჭარბი, ვიდრე ადრე;
- სისხლდენა გრძელდება 7 დღეზე მეტხანს;
- საჭიროა ყოველ საათში საფენის ან ტამპონის შეცვლა;
- გაჩნდა სისუსტე, თავბრუსხვევა ან ძლიერი დაღლილობა;
- ადრე უკვე დაფიქსირდა დაბალი ფერიტინი ან ანემია;
- მენსტრუაცია ხელს უშლის თქვენს ყოველდღიურ ცხოვრებას.
მთავარი
ჭარბი მენსტრუაცია არ არის ინდივიდუალური თავისებურება, რომელსაც უბრალოდ უნდა შეეგუოთ.
თუ მენსტრუაცია რეგულარულად არღვევს თქვენს ცხოვრების რიტმს, სამუშაოს, დასვენებას ან იწვევს მუდმივ დაღლილობას, საჭიროა გინეკოლოგის კონსულტაცია.
მრავალ შემთხვევაში შესაძლებელია ეფექტური მკურნალობა. დროული დიაგნოსტიკა კი საშუალებას იძლევა არა მხოლოდ რკინის დეფიციტის კორექცია, არამედ იმ მიზეზების გამოვლენაც, რომლებიც ჭარბ სისხლდენას იწვევს.