ღამით რამდენჯერმე გაღვიძება ან დღის განმავლობაში მუდმივად ტუალეტის ძებნა საკმაოდ გავრცელებული პრობლემაა, რომელსაც ხშირად ნაჩქარევად „ასაკს“ ან „ცისტიტს“ მიაწერენ. თუმცა ხშირი შარდვა მხოლოდ სიმპტომია, რომლის უკანაც სხვადასხვა მექანიზმი შეიძლება იმალებოდეს. მიზეზის სწორად გაგება გვეხმარება, ჩავიტაროთ შესაბამისი გამოკვლევები და შევამციროთ შფოთვა. ამ სტატიაში განვიხილავთ, რატომ ჩნდება შარდვის ხშირი მოთხოვნილება და როდის არის საჭირო ექიმთან მიმართვა.
დღის და ღამის განმავლობაში რამდენჯერ შარდვა ითვლება ნორმად?
საშუალოდ, დღის განმავლობაში 7–8-ჯერ შარდვა ნორმალურ სიხშირედ ითვლება, ხოლო 8–10-ჯერ ან უფრო ხშირად შარდვა — გახშირებულად.
ღამით ტუალეტში შარდვის მიზნით გაღვიძებას ნიქტურია ეწოდება. ღამით ერთხელ ადგომა საკმაოდ ხშირია და ყოველთვის არ მიუთითებს პათოლოგიაზე, თუმცა ღამის განმავლობაში 2-ჯერ ან მეტჯერ რეგულარული შარდვის მოთხოვნილება უროლოგის ყურადღებას საჭიროებს.
ხშირი შარდვის 3 მთავარი მექანიზმი
უროლოგები ამ სიმპტომის მიზეზებს სამ ძირითად ჯგუფად ყოფენ:
შარდის ჭარბი წარმოქმნა (პოლიურია). თირკმელები დღე-ღამის განმავლობაში ან კონკრეტულად ღამით ჭარბი რაოდენობით შარდს წარმოქმნიან. ყოველი შარდვის დროს გამოიყოფა ნორმალური ან დიდი მოცულობის შარდი.
შარდის ბუშტის ტევადობის შემცირება. შარდის ბუშტი ვერ ინარჩუნებს ჩვეულებრივ მოცულობას და შარდვის სურვილის სიგნალს მცირე რაოდენობის შარდის დაგროვების დროსაც იძლევა (მაგალითად, ჰიპერაქტიური შარდის ბუშტის ან მტკივნეული შარდის ბუშტის სინდრომის დროს).
შარდის ბუშტის არასრული დაცლა. დაბრკოლების (მაგალითად, მამაკაცებში წინამდებარე ჯირკვლის გადიდების) ან შარდის ბუშტის კუნთების სისუსტის გამო ბუშტი ბოლომდე არ იცლება, სწრაფად ივსება და მცირე ულუფებით ხშირ შარდვას იწვევს.
ხშირი შარდვა ტკივილის გარეშე — რა შეიძლება იყოს მიზეზი?
ტკივილი და წვა, როგორც წესი, მწვავე ინფექციაზე მიუთითებს (ცისტიტი, ურეთრიტი). თუ ტკივილი არ არის და შარდის ანალიზები ნორმალურია, შესაძლო მიზეზებია:
- ჰიპერაქტიური შარდის ბუშტი (ჰშბ) — შარდვის უეცარი და ძლიერი მოთხოვნილება ინფექციის გარეშე;
- მენჯის იატაკის კუნთების სპაზმი — მიოფასციალური სინდრომი, რომელსაც შეუძლია უროლოგიური დაავადებების იმიტაცია;
- ტუალეტში ხშირი სიარული „ყოველი შემთხვევისთვის“;
- მამაკაცებში წინამდებარე ჯირკვლის დაავადებები ან ქალებში მენჯის ორგანოების დაწევა.
როდის არის საჭირო სასწრაფოდ უროლოგთან მიმართვა?
დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს, თუ გამოვლინდა შემდეგი სიმპტომებიდან რომელიმე:
- შარდში ხილული სისხლი (ვარდისფერი, წითელი ან ყავისფერი შარდი) ან სისხლის კოლტები;
- მაღალი ტემპერატურა (37.7°C-ზე მეტი), შემცივნება და წელის ტკივილი;
- შარდის მწვავე შეკავება — ძლიერი მოთხოვნილებისა და ტკივილის მიუხედავად მოშარდვის შეუძლებლობა;
- შარდში სისხლის პირველი გამოვლენა 35–40 წლის ასაკის შემდეგ.
რა დიაგნოსტიკური გამოკვლევებია საჭირო?
მიზეზის დასადგენად უროლოგმა შეიძლება დანიშნოს:
შარდის საერთო ანალიზი და შარდის კულტურა — ბაქტერიული ანთების გამოსარიცხად.
შარდვის დღიური (1–3 დღის განმავლობაში) — მიღებული სითხის რაოდენობის, შარდვის დროისა და გამოყოფილი შარდის მოცულობის აღრიცხვა.
თირკმელებისა და შარდის ბუშტის ულტრაბგერითი კვლევა ნარჩენი შარდის მოცულობის განსაზღვრით — იმის შესაფასებლად, იცლება თუ არა შარდის ბუშტი სრულად.
ხშირად დასმული კითხვები
უნდა დავლიოთ თუ არა ნაკლები წყალი, თუ ხშირად გვაქვს შარდვის მოთხოვნილება?
არა. სითხის მკვეთრი შეზღუდვა შარდს უფრო კონცენტრირებულს ხდის, რამაც შეიძლება შარდის ბუშტის დამატებითი გაღიზიანება გამოიწვიოს.
დაგვეხმარება თუ არა ანტიბიოტიკები?
ანტიბიოტიკები ეფექტურია მხოლოდ დადასტურებული ბაქტერიული ინფექციის დროს. ჰიპერაქტიური შარდის ბუშტის ან მენჯის იატაკის კუნთების სპაზმის შემთხვევაში ისინი არ დაგვეხმარება.
დასკვნა
ხშირი შარდვა ორგანიზმის სიგნალია, რომელიც სწორ დიაგნოსტიკას საჭიროებს და არა თვითმკურნალობას. შარდვის დღიურის წარმოება და ძირითადი გამოკვლევების ჩატარება ექიმს მიზეზის სწრაფად დადგენაში დაეხმარება.
სტატია საინფორმაციო ხასიათისაა და არ ცვლის ექიმის კონსულტაციას.