მენსტრუაციის მიღმა სისხლიანი გამონადენი გინეკოლოგთან მიმართვის ერთ-ერთი ხშირი მიზეზია. ზოგჯერ ეს არის ერთჯერადი ეპიზოდი, რომელიც სერიოზულ პათოლოგიასთან დაკავშირებული არ არის, თუმცა მენსტრუაციებს შორის ან სქესობრივი კონტაქტის შემდეგ განმეორებითი სისხლიანი გამონადენი მიზეზის შეფასებას საჭიროებს. მედიცინაში ასეთ სისხლდენას არანორმალურ საშვილოსნოს სისხლდენას მიაკუთვნებენ.
რატომ შეიძლება გაჩნდეს სისხლიანი გამონადენი სქესობრივი აქტის შემდეგ?
სქესობრივი კონტაქტის შემდეგ სისხლდენას პოსტკოიტალურ სისხლდენას უწოდებენ. შესაძლო მიზეზებს შორისაა საშვილოსნოს ყელის ექტოპია, საშვილოსნოს ყელის პოლიპი, სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციები, საშოს სიმშრალე და საშოს ლორწოვანი გარსის ტრავმირება. პერიმენოპაუზისა და პოსტმენოპაუზის პერიოდში სისხლდენის მიზეზი ასევე შეიძლება იყოს ესტროგენის დონის დაქვეითებასთან დაკავშირებული ლორწოვანი გარსის ცვლილებები.
გაცილებით იშვიათად პოსტკოიტალური სისხლდენა შეიძლება დაკავშირებული იყოს საშვილოსნოს ყელის კიბოსწინარე ან ავთვისებიან ცვლილებებთან. ამიტომ სქესობრივი აქტის შემდეგ სისხლიანი გამონადენი ავტომატურად კიბოს არსებობას არ ნიშნავს, თუმცა თუ ეპიზოდები მეორდება, ამ სიმპტომის უგულებელყოფა არ ღირს.
რა შემთხვევაში ჩნდება სისხლიანი გამონადენი მენსტრუაციებს შორის?
მენსტრუაციებს შორის სისხლიანი გამონადენი სხვადასხვა მიზეზით შეიძლება განვითარდეს. მათ შორისაა ოვულაციის დარღვევები, ჰორმონალური კონტრაცეფციის გამოყენება, ენდომეტრიუმის ან საშვილოსნოს ყელის პოლიპები, საშვილოსნოს მიომა, ადენომიოზი, ორსულობა და მისი გართულებები, ასევე ზოგიერთი ენდოკრინული დარღვევა. პერიმენოპაუზის პერიოდში არარეგულარული და აციკლური სისხლდენა ასევე უფრო ხშირად გვხვდება ოვულაციის ცვლილებების გამო.
მსუბუქი ლაქოვანი სისხლიანი გამონადენი ასევე შეიძლება გამოვლინდეს ჰორმონალური კონტრაცეფციის ზოგიერთი მეთოდის დაწყებიდან პირველი რამდენიმე თვის განმავლობაში. თუმცა, თუ სისხლდენა გრძელდება, ძლიერდება ან ჩნდება მენსტრუალური ციკლის ხანგრძლივი სტაბილურობის შემდეგ, სასურველია მისი მიზეზის გარკვევა.
რა გამოკვლევებია საჭირო?
ყველა ქალისთვის ერთიანი გამოკვლევების ნაკრები არ არსებობს. ექიმი ითვალისწინებს ასაკს, სისხლდენის ხასიათს, ორსულობის ალბათობას, გამოყენებულ კონტრაცეფციას, მედიკამენტებს და საშვილოსნოს ყელის წინა სკრინინგის შედეგებს. სიტუაციის მიხედვით შეიძლება საჭირო გახდეს გინეკოლოგიური გამოკვლევა, ორსულობის ტესტი, ინფექციებზე გამოკვლევა, მენჯის ორგანოების ულტრაბგერითი კვლევა და, შესაბამისი ჩვენებების არსებობის შემთხვევაში, ენდომეტრიუმის შეფასება.
საშვილოსნოს ყელის გამოკვლევის და პაპ-ტესტისა და HPV ტესტის ჩატარების საჭიროება განისაზღვრება ასაკისა და წინა სკრინინგის შედეგების მიხედვით.
როდის არის აუცილებელი ექიმთან მიმართვა?
გინეკოლოგს უნდა მიმართოთ, თუ სქესობრივი აქტის შემდეგ სისხლიანი გამონადენი მეორდება, ჩნდება მენსტრუაციებს შორის აშკარა მიზეზის გარეშე, ხდება უფრო უხვი ან თან ახლავს ტკივილი. მენოპაუზის დადგომის შემდეგ ნებისმიერი სისხლდენა საჭიროებს შეფასებას, მაშინაც კი, თუ ის მცირე რაოდენობით იყო და მხოლოდ ერთხელ გამოვლინდა.
ძალიან უხვი სისხლდენის, გამოხატული სისუსტის, თავბრუსხვევის, გონების დაკარგვის, ძლიერი ტკივილის ან შესაძლო ორსულობის ფონზე სისხლდენის შემთხვევაში შესაძლოა საჭირო გახდეს სასწრაფო სამედიცინო დახმარება.
უმეტეს შემთხვევაში სისხლიანი გამონადენის მიზეზი კეთილთვისებიანია. თუმცა მხოლოდ გამონადენის ხასიათის მიხედვით მისი მიზეზის დადგენა შეუძლებელია. ამიტომ განმეორებითი ეპიზოდების შემთხვევაში უმჯობესია ჩატარდეს შესაბამისი გამოკვლევა და არ დაიწყოთ მკურნალობა თვითნებურად.