ტერატოგენული პრეპარატები და ორსულობის დაგეგმვა: რა უნდა შეწყდეს წინასწარ და რატომ

ტერატოგენული პრეპარატები და ორსულობის დაგეგმვა: რომელი მედიკამენტები უნდა შეწყდეს დაორსულებამდე და რატომ

ორსულობისთვის მომზადება მხოლოდ გამოკვლევებსა და ვიტამინების მიღებას არ მოიცავს. ის ასევე გულისხმობს მიმდინარე მედიკამენტური თერაპიის გადახედვას.

ზოგიერთ პრეპარატს აქვს ტერატოგენული მოქმედება, ანუ შეუძლია დაარღვიოს ემბრიონის განვითარება და გამოიწვიოს თანდაყოლილი მანკები, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ზემოქმედება ორსულობის ადრეულ ეტაპზე ხდება.

რადგან ორგანოების ჩამოყალიბება იწყება ჩასახვიდან პირველივე კვირებში — ხშირად მანამდეც, სანამ ორსულობა დადასტურდება, — მედიკამენტური თერაპიის შეფასება და საჭიროების შემთხვევაში მისი კორექცია წინასწარ უნდა განხორციელდეს.

რა არის ტერატოგენული ეფექტი?

ტერატოგენული ფაქტორები არის ნივთიერებები ან პრეპარატები, რომლებმაც შეიძლება გამოიწვიონ:

თანდაყოლილი განვითარების მანკები;

ორგანოებისა და ორგანოთა სისტემების ფორმირების დარღვევა;

ნაყოფის საშვილოსნოსშიდა ზრდის შეფერხება;

ორსულობის დაკარგვის გაზრდილი რისკი.

ყველაზე კრიტიკული პერიოდია გესტაციის პირველი 4–10 კვირა.

პრეპარატები, რომლებიც ორსულობის დაგეგმვამდე აუცილებლად უნდა შეფასდეს

1. სისტემური რეტინოიდები (იზოტრეტინოინი და მისი ანალოგები)

გამოიყენება აკნეს მძიმე ფორმების სამკურნალოდ.

ისინი ყველაზე ცნობილი ტერატოგენული პრეპარატების შორის არიან.

მათი გამოყენება დაკავშირებულია ცენტრალური ნერვული სისტემის, გულისა და სახის ძვლოვანი სტრუქტურების მძიმე თანდაყოლილი მანკების მაღალ რისკთან.

ორსულობის დაგეგმვამდე აუცილებელია პრეპარატის წინასწარი შეწყვეტა, მისი ორგანიზმიდან სრულად გამოყოფისთვის საჭირო დროის გათვალისწინებით.

2. კუმარინის ჯგუფის ანტიკოაგულანტები (ვარფარინი)

ვარფარინი გადის პლაცენტაში და შეიძლება გამოიწვიოს დამახასიათებელი ემბრიოპათიები, მათ შორის ძვლოვანი სისტემისა და სახის განვითარების დარღვევები.

ორსულობის დაგეგმვამდე საჭიროა ექიმის მეთვალყურეობით უსაფრთხო ალტერნატიულ თერაპიაზე გადასვლა.

3. ზოგიერთი ანტიეპილეფსიური პრეპარატი

ყველაზე კარგად შესწავლილი რისკი დაკავშირებულია ვალპროის მჟავასთან.

მას შეუძლია გაზარდოს ნერვული მილის დეფექტებისა და სხვა თანდაყოლილი მანკების განვითარების ალბათობა.

ზოგიერთ შემთხვევაში შესაძლებელია ალტერნატიული თერაპიის შერჩევა ორსულობის დადგომამდე.

4. მეტოტრექსატი

გამოიყენება აუტოიმუნური დაავადებებისა და ზოგიერთი გინეკოლოგიური მდგომარეობის სამკურნალოდ.

ორსულობის დროს აბსოლუტურად უკუნაჩვენებია.

მას აქვს გამოხატული ტერატოგენული ეფექტი დაბალი დოზებითაც კი.

აუცილებელია მისი წინასწარ დაგეგმილი შეწყვეტა, ორგანიზმიდან სრულად გამოყოფისთვის საჭირო დროის გათვალისწინებით.

5. ზოგიერთი ანტიანდროგენული პრეპარატი

გამოიყენება აკნესა და ჰიპერანდროგენული მდგომარეობების სამკურნალოდ.

მათი მიღება უნდა შეწყდეს ორსულობის დაგეგმვამდე და საჭიროების შემთხვევაში შეიცვალოს უსაფრთხო ალტერნატივით.

მნიშვნელოვანია იცოდეთ

ყველა მედიკამენტის შეწყვეტა ორსულობის დაგეგმვამდე აუცილებელი არ არის.

პირიქით, ქრონიკული დაავადებების (როგორიცაა არტერიული ჰიპერტენზია, შაქრიანი დიაბეტი ან ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებები) დროს ხშირად მნიშვნელოვანია მკურნალობის თვითნებურად არ შეწყვეტა, არამედ ექიმთან ერთად ორსულობისთვის უსაფრთხო თერაპიის წინასწარ შერჩევა.

მედიკამენტების თვითნებური შეწყვეტა შესაძლოა უფრო საშიში იყოს, ვიდრე მათი გაგრძელება ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ.

როდის უნდა დაიწყოთ მომზადება?

ორსულობისთვის მომზადების ოპტიმალური დროა დაორსულებამდე 3–6 თვით ადრე.

ამ პერიოდში შესაძლებელია:

მიმდინარე მედიკამენტური თერაპიის შეფასება;

საჭიროების შემთხვევაში პოტენციურად ტერატოგენული პრეპარატების უსაფრთხო ალტერნატივებით ჩანაცვლება;

ქრონიკული დაავადებების სტაბილიზაცია;

ემბრიონის ადრეულ ეტაპზე მავნე ზემოქმედების რისკის შემცირება.

რატომ არის მნიშვნელოვანი წინასწარ მოქმედება?

ემბრიონის განვითარების ყველაზე მგრძნობიარე პერიოდი ორსულობის პირველ კვირებზე მოდის, როდესაც ქალმა შესაძლოა ჯერ კიდევ არ იცოდეს, რომ ორსულად არის.

ამიტომ მედიკამენტური თერაპიის კორექცია უნდა განხორციელდეს დაორსულებამდე და არა ორსულობის დადასტურების შემდეგ.

მთავარი

ორსულობის დაგეგმვა მხოლოდ ჯანმრთელობის საერთო მდგომარეობის გაუმჯობესებას არ გულისხმობს — მნიშვნელოვანია ასევე შეფასდეს ყველა იმ მედიკამენტის უსაფრთხოება, რომელსაც ქალი იღებს.

ასეთი მომზადების მიზანი არ არის მაქსიმალურად ბევრი პრეპარატის შეწყვეტა. მთავარი მიზანია ისეთი მკურნალობის სქემის შერჩევა, რომელიც ერთდროულად დაიცავს ქალის ჯანმრთელობას და უზრუნველყოფს მომავალი ბავშვის მაქსიმალურ უსაფრთხოებას.