თირკმლის კოლიკა: რა უნდა გააკეთოთ ძლიერი წელის ტკივილის დროს და როდის არის აუცილებელი სასწრაფო სამედიცინო დახმარება
უეცარი, ძლიერი და აუტანელი ტკივილი წელის არეში, რომელიც შესაძლოა გავრცელდეს საზარდულის ან მუცლის მიმართულებით — ასე აღწერს პაციენტების უმეტესობა თირკმლის კოლიკას. ეს მდგომარეობა იწვევს ძლიერ ტკივილსა და შფოთვას და უროლოგიაში გადაუდებელი დახმარებისთვის მიმართვის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი მიზეზია.
იმის ცოდნა, თუ როგორ უნდა მოიქცეთ ასეთ სიტუაციაში, დაგეხმარებათ არა მხოლოდ ტკივილის შემცირებაში, არამედ სერიოზული გართულებების თავიდან აცილებაშიც.
რა არის თირკმლის კოლიკა?
თირკმლის კოლიკა დამოუკიდებელი დაავადება არ არის — ეს არის მწვავე ტკივილის სინდრომი.
იგი ვითარდება მაშინ, როდესაც თირკმლიდან შარდის გადინება უეცრად იბლოკება, რის შედეგადაც იჭიმება თირკმლის მენჯი და მკვეთრად იზრდება წნევა თირკმლის შიგნით.
უმეტეს შემთხვევაში, ბლოკირების მიზეზია თირკმლის კენჭები (ნეფროლითიაზი) ან სისხლის კოლტები.
თირკმლის კოლიკის დროს ტკივილი, როგორც წესი, ტალღისებურია — ხან ძლიერდება აუტანელ დონემდე, ხან ოდნავ მცირდება, თუმცა სამედიცინო ჩარევის გარეშე იშვიათად ქრება სრულად.
როგორ ამოვიცნოთ სიმპტომები?
ძლიერი ტკივილი გვერდში ან წელის არეში. ტკივილი ხშირად ვრცელდება (ირადიაცია) შარდსაწვეთის გასწვრივ საზარდულის მიმართულებით.
გულისრევა და ღებინება. როგორც წესი, ვითარდება ტკივილის შეტევის პიკზე.
გახშირებული შარდვის სურვილი. შარდი ხშირად მცირე ულუფებით გამოიყოფა.
მოუსვენრობა. პაციენტი მუდმივად იცვლის სხეულის პოზიციას იმ იმედით, რომ ტკივილი შემცირდება. ზურგის კუნთოვანი ტკივილისგან განსხვავებით, პოზიციის შეცვლა, როგორც წესი, შვებას არ იწვევს.
რა შეიძლება გააკეთოთ სახლში?
თუ თქვენ ან თქვენს ახლობელს თირკმლის კოლიკის შეტევა დაეწყო, მნიშვნელოვანია სიმშვიდის შენარჩუნება და ექიმის გასინჯვამდე მტკიცებულებებზე დაფუძნებული რეკომენდაციების დაცვა.
1. სითბოს გამოყენება
წელის არეზე ადგილობრივი სითბოს გამოყენება (მაგალითად, სათბურის ან თბილი აბაზანის) შეიძლება დაეხმაროს საშარდე გზების გლუვი კუნთების მოდუნებას და დროებით შეამსუბუქოს დისკომფორტი.
მნიშვნელოვანია: სითბოს გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დარწმუნებული ხართ, რომ ტკივილის მიზეზი თირკმლის კენჭია და არ გაქვთ მაღალი ტემპერატურა.
2. ტკივილგამაყუჩებლების მიღება
თირკმლის კოლიკის დროს პირველი რიგის პრეპარატებად მიიჩნევა არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები (NSAIDs).
იბუპროფენი და მსგავსი პრეპარატები ამცირებენ როგორც ტკივილს, ისე ანთებას.
პარაცეტამოლი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ალტერნატივად ან დამატებით, თუმცა მწვავე ანთებითი პროცესის დროს, რომელიც თირკმლის კოლიკას ახასიათებს, ის, როგორც წესი, ნაკლებად ეფექტურია.
3. სითხის მიღება
მნიშვნელოვანია ორგანიზმის ზომიერი ჰიდრატაცია.
რეკომენდებულია სითხის მიღება წყურვილის მიხედვით და იმის უზრუნველყოფა, რომ შარდი ღია ყვითელი ფერის იყოს.
თუმცა, შეტევის დროს მოერიდეთ სითხის ჭარბ მიღებას (დღეში 2 ლიტრზე მეტს), რადგან ამან შეიძლება გაზარდოს წნევა დაბლოკილ თირკმელში და გააძლიეროს ტკივილი.
„წითელი ალმები“: როდის არის აუცილებელი სასწრაფო სამედიცინო დახმარება
არსებობს სიმპტომები, რომელთა არსებობისას სახლის პირობებში მკურნალობა დაუშვებელია და დროის დაკარგვა შესაძლოა სიცოცხლისთვის საშიში იყოს.
დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო დახმარება ან მიმართეთ საავადმყოფოს, თუ გაქვთ:
— მაღალი ტემპერატურა (37.7°C-ზე მეტი) და შემცივნება — ეს შესაძლოა მიუთითებდეს ინფექციის განვითარებასა და მწვავე პიელონეფრიტზე;
— მაკროჰემატურია — შარდში ხილული სისხლი (შარდი ჩაის, კოლას ან მკვეთრად წითელი ფერის ხდება);
— შარდის შეკავება — შარდვის ძლიერი სურვილის მიუხედავად შარდვის შეუძლებლობა;
— შეუჩერებელი ღებინება, რომელიც არ გაძლევთ მედიკამენტების პერორალურად მიღების საშუალებას;
— ცნობიერების დაბინდვა ან გამოხატული სისუსტე.
დიაგნოსტიკა და მკურნალობა: რას გააკეთებს უროლოგი?
კლინიკაში მისვლის შემდეგ ექიმი ჩაატარებს გასინჯვას და დაგინიშნავთ საჭირო გამოკვლევებს.
თირკმლის კოლიკის დიაგნოსტიკის „ოქროს სტანდარტად“ მიიჩნევა მუცლისა და მენჯის ღრუს უკონტრასტო კომპიუტერული ტომოგრაფია (CT). ეს კვლევა მაღალი სიზუსტით განსაზღვრავს კენჭის ზომას, სიმკვრივესა და ზუსტ მდებარეობას.
ორსულ ქალებსა და ბავშვებში პირველადი დიაგნოსტიკის მეთოდად გამოიყენება თირკმლებისა და შარდის ბუშტის ულტრაბგერითი კვლევა (ულტრასონოგრაფია), რათა თავიდან იქნას აცილებული რადიაციული ზემოქმედება.
დასკვნა
თირკმლის კოლიკა ორგანიზმისთვის სერიოზული გამოცდაა.
ტკივილის ატანა ან თვითმკურნალობა ექიმის მეთვალყურეობის გარეშე შეიძლება დასრულდეს თირკმლის ფუნქციის დაკარგვით ან მძიმე სეფსისური გართულებებით.
თუ წელის ძლიერი ტკივილი პირველად განვითარდა ან მას თან ახლავს ზემოთ ჩამოთვლილი „წითელი ალმები“, სამედიცინო დახმარებას დაუყოვნებლივ უნდა მიმართოთ.
გახსოვდეთ: სახლში ტკივილის შემსუბუქება მხოლოდ დროებითი ღონისძიებაა ექიმთან ვიზიტამდე. მხოლოდ უროლოგს შეუძლია დაადგინოს თირკმლის კოლიკის მიზეზი, შეარჩიოს სწორი მკურნალობა და შეამციროს მსგავსი ეპიზოდების განმეორების რისკი.