ჰემატურია — ეს არის სამედიცინო ტერმინი, რომელიც აღნიშნავს სისხლის არსებობას შარდში. თუნდაც ეს სიმპტომი ერთხელ გამოვლინდეს და ტკივილს არ ახლდეს, მისი იგნორირება დაუშვებელია, რადგან შესაძლოა სერიოზული დაავადების ნიშანი იყოს. დროული გამოკვლევა საშუალებას იძლევა მიზეზი ადრეულ ეტაპზე გამოვლინდეს და ეფექტური მკურნალობა დაიწყოს.
ექიმები ჰემატურიას ორ ძირითად ტიპად ყოფენ:
• მაკროჰემატურია — სისხლი ჩანს შეუიარაღებელი თვალით. შარდი შეიძლება იყოს წითელი, ვარდისფერი ან მოყავისფრო. მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ შარდის ფერის შესაცვლელად საკმარისია 1 მლ სისხლი 1 ლიტრ შარდში, ამიტომ ფერის ინტენსივობა ყოველთვის არ ასახავს სისხლის დანაკარგის მოცულობას.
• მიკროჰემატურია — შარდი ვიზუალურად ჩვეულებრივია, მაგრამ ლაბორატორიული კვლევისას (ნალექის მიკროსკოპია) ვლინდება 3 ან მეტი ერითროციტი მხედველობის ველში. ხშირად ეს შემთხვევით აღმოჩენილია პროფილაქტიკური გამოკვლევისას.
ჰემატურია დაავადება არ არის — ეს სიმპტომია. მისი მიზეზები შეიძლება იყოს როგორც უმნიშვნელო, ასევე სერიოზული და საჭიროებს სრულფასოვან დიაგნოსტიკას. ძირითადი მიზეზებია:
• ინფექციები: შარდის ბუშტის (ცისტიტი) ან თირკმლის ანთება
• შარდკენჭოვანი დაავადება: კენჭებმა შეიძლება დააზიანოს შარდგამომყოფი გზების ლორწოვანი გარსი
• პროსტატის დაავადებები: ასაკოვან მამაკაცებში ხშირად ასოცირდება კეთილთვისებიან ჰიპერპლაზიასთან
• სიმსივნეები: თირკმლის, შარდსაწვეთის ან შარდის ბუშტის ახალწარმონაქმნები
• თირკმლის დაავადებები: გლომერულონეფრიტი — თირკმლის ფილტრების დაზიანება
• ტრავმა და ფიზიკური დატვირთვა: ძლიერი დარტყმა წელის არეში ან ინტენსიური ფიზიკური დატვირთვა
განსაკუთრებული ყურადღებაა საჭირო, თუ:
• თქვენ 35 წელზე მეტი ასაკის ხართ
• ეწევით (სიგარეტი მნიშვნელოვანი რისკ-ფაქტორია შარდის ბუშტის კიბოსთვის)
• შარდში ჩანს სისხლის შედედებული მასა
• სისხლდენას ახლავს ტკივილი ან შარდვის გაძნელება
შარდის ფერის ცვლილება ყოველთვის არ ნიშნავს სისხლის არსებობას. ფერი შეიძლება შეიცვალოს ზოგიერთი საკვების (ჭარხალი, კენკრა) ან მედიკამენტის (რიფამპიცინი, იბუპროფენი და სხვ.) გამო. „კოლასფერი“ შარდი ხშირად მიუთითებს თირკმლის ფილტრებში სისხლდენაზე, ხოლო კაშკაშა წითელი სისხლი — ქვედა შარდგამომყოფ გზებზე. სისხლის არსებობის დადასტურება შესაძლებელია მხოლოდ ლაბორატორიული კვლევით.
დიაგნოსტიკა მოიცავს:
• შარდის საერთო ანალიზს ნალექის მიკროსკოპიით
• კონტრასტული კომპიუტერული ტომოგრაფია (CT-უროგრაფია)
• ულტრაბგერით კვლევას
• ცისტოსკოპიას
რა უნდა გააკეთოს პაციენტმა:
• ნუ ჩაიტარებთ თვითმკურნალობას
• მიმართეთ უროლოგს
• აცნობეთ ექიმს მენსტრუაციის, ფიზიკური დატვირთვის ან მედიკამენტების შესახებ
• გაიარეთ სრული გამოკვლევა, თუნდაც სიმპტომი დროებით გაქრეს
დროული დიაგნოსტიკა არის წარმატებული მკურნალობის საფუძველი. უმეტეს შემთხვევაში მიზეზი კეთილთვისებიანია, თუმცა სერიოზული პათოლოგიის გამორიცხვა აუცილებელია.
აუცილებლად მიმართეთ ექიმს, თუ:
• შარდში ერთხელ მაინც დაინახეთ სისხლი.
• მიკროჰემატურია განმეორებით ანალიზებში ფიქსირდება.
• სისხლს ახლავს ტკივილი ან ცხელება.