ორსულობას ხშირად თან ახლავს მღელვარება, მოლოდინი და უამრავი კითხვა. ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებულია:
როდის უნდა გავიკეთო პირველი ულტრაბგერითი კვლევა?
ბევრ ქალს სურს ორსულობის რაც შეიძლება ადრე დადასტურება. თუმცა ძალიან ადრე ჩატარებულმა კვლევამ შესაძლოა სასურველი პასუხები ვერ გასცეს და მხოლოდ ზედმეტი შფოთვა გამოიწვიოს.
მოდით განვიხილოთ, როდის არის საუკეთესო დრო პირველი ულტრაბგერითი კვლევის ჩასატარებლად, რა შეიძლება დაინახოს ექიმმა ორსულობის სხვადასხვა ადრეულ ეტაპზე და რამდენად უსაფრთხოა ეს კვლევა დედისა და ნაყოფისთვის.
როდის უნდა ჩაიტაროთ პირველი ულტრაბგერითი კვლევა?
ორსულობის დასადასტურებლად ულტრაბგერითი კვლევის ჩატარება რეკომენდებულია მენსტრუაციის გადაცილებიდან დაახლოებით 7–10 დღის შემდეგ.
ამ დროისთვის სანაყოფე პარკი (გესტაციური პარკი) უკვე, როგორც წესი, საკმარისად დიდია, რათა საშვილოსნოს ღრუში კარგად გამოჩნდეს.
თუ კვლევა ძალიან ადრე ჩატარდება — მაგალითად, მენსტრუაციის გადაცილებიდან მხოლოდ 2–3 დღეში — პასუხი შესაძლოა არაერთმნიშვნელოვანი იყოს. ორსულობის არსებობის შემთხვევაშიც კი სანაყოფე პარკი შეიძლება ჯერ კიდევ ძალიან პატარა იყოს ულტრაბგერით დასანახად, რაც ხშირად ზედმეტ შფოთვასა და განმეორებითი კვლევის საჭიროებას იწვევს.
რომელი ტიპის ულტრაბგერითი კვლევა გამოიყენება ორსულობის ადრეულ ვადებზე?
ტრანსვაგინალური ულტრაბგერითი კვლევა
კვლევა ტარდება სპეციალური სენსორის გამოყენებით, რომელიც საშოში თავსდება.
ეს მეთოდი იძლევა ყველაზე მკაფიო გამოსახულებას:
— სანაყოფე პარკის;
— ემბრიონის;
— ყვითრის პარკის;
— და საშუალებას იძლევა ყველაზე ზუსტად განისაზღვროს ორსულობის ვადა.
კვლევა, როგორც წესი, 5–10 წუთს გრძელდება და ტკივილს ან მნიშვნელოვან დისკომფორტს არ იწვევს.
ტრანსაბდომინური ულტრაბგერითი კვლევა
ეს კვლევა ტარდება მუცლის წინა კედლის გავლით — სენსორი გადაადგილდება მუცლის ზედაპირზე.
ორსულობის ყველაზე ადრეულ ეტაპებზე ეს მეთოდი ნაკლებად ინფორმაციულია, ამიტომ უფრო ხშირად გამოიყენება ორსულობის მეორე და მესამე ტრიმესტრში.
რისი დანახვა შეიძლება პირველ ულტრაბგერით კვლევაზე?
ორსულობის 4–5 კვირაზე ულტრაბგერითი კვლევა უკვე საშუალებას იძლევა დადასტურდეს ორსულობის არსებობა.
ტრანსვაგინალური ულტრაბგერითი კვლევის საშუალებით ექიმს შეუძლია:
— დაადასტუროს სანაყოფე პარკის არსებობა საშვილოსნოს ღრუში;
— შეაფასოს მისი მდებარეობა და ზომა;
— გამორიცხოს საშვილოსნოსგარე ორსულობა;
— დაადგინოს მრავალნაყოფიანი ორსულობა;
— გამოავლინოს საშვილოსნოსა და საკვერცხეების მოცულობითი წარმონაქმნები (მაგალითად, მიომა, კისტა ან სიმსივნე), რომლებმაც შესაძლოა გავლენა მოახდინონ ორსულობის მიმდინარეობაზე.
რა იცვლება კვირების მიხედვით?
ორსულობის ადრეულ ვადებზე ულტრაბგერითი კვლევის შესაძლებლობები ფაქტობრივად ყოველ რამდენიმე დღეში ფართოვდება.
5–6 კვირა
ამ პერიოდში სანაყოფე პარკში უკვე შესაძლებელია დაინახოთ:
— ყვითრის პარკი — დროებითი სტრუქტურა, რომელიც ემბრიონს კვებით უზრუნველყოფს;
— თავად ემბრიონი.
მე-6 კვირის ბოლოსთვის ხშირად უკვე შესაძლებელია გულის პირველი პულსირებადი შეკუმშვების დაფიქსირება.
7–8 კვირა
ამ ეტაპზე ნაყოფის გულისცემა უკვე მკაფიოდ განისაზღვრება.
ექიმი ზომავს ემბრიონის თხემ-კუდუსუნის სიგრძეს (CRL — Crown–Rump Length) — ეს ორსულობის ვადის განსაზღვრის ყველაზე ზუსტი პარამეტრია.
მისი სიზუსტე დაახლოებით ±1–3 დღეა.
9–10 კვირა
ამ დროისთვის ემბრიონული პერიოდი სრულდება.
ნაყოფს უკვე ჩამოყალიბებული აქვს ხელებისა და ფეხების ჩანასახები და იწყებს პირველ სპონტანურ მოძრაობებს, თუმცა დედა მათ ჯერ კიდევ ვერ გრძნობს, რადგან ნაყოფი ჯერ ძალიან პატარაა.
უსაფრთხოა თუ არა ულტრაბგერითი კვლევა ორსულობის ადრეულ ვადებზე?
დიახ.
დიაგნოსტიკური ულტრაბგერითი კვლევა უსაფრთხოდ ითვლება როგორც მომავალი დედისთვის, ისე ნაყოფისთვის.
ზოგ ქალს აშინებს მოსაზრება, რომ ულტრაბგერითმა ტალღებმა შესაძლოა გამოიწვიოს მუცლის მოშლა ან გავლენა მოახდინოს ემბრიონის ორგანოების განვითარებაზე.
თუმცა მრავალი სამეცნიერო კვლევა, ასევე ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) და წამყვანი მეან-გინეკოლოგიური საზოგადოებების რეკომენდაციები ადასტურებს, რომ დიაგნოსტიკური ულტრაბგერითი კვლევა უსაფრთხოა, როდესაც იგი სამედიცინო ჩვენებით ტარდება.
მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ ულტრაბგერითი კვლევა არ არის რადიაცია.
აპარატი მუშაობს ექოლოკაციის პრინციპით:
— კვლევის დროის დაახლოებით 99%-ის განმავლობაში სენსორი მხოლოდ არეკლილ ულტრაბგერით ტალღებს იღებს;
— თავად ტალღებს კი მხოლოდ ძალიან მცირე დროის განმავლობაში ასხივებს.
ამგვარად, დიაგნოსტიკური ულტრაბგერითი კვლევა არ ქმნის ნაყოფისთვის არც სახიფათო რადიაციულ და არც თერმულ ზემოქმედებას.
მედიცინაში მოქმედებს გონივრული აუცილებლობის პრინციპი.
ეს ნიშნავს, რომ ულტრაბგერითი კვლევა არ უნდა ჩატარდეს ზედმეტად ხშირად მხოლოდ ცნობისმოყვარეობის გამო (მაგალითად, მხოლოდ იმისთვის, რომ გეგმიურ სკრინინგამდე კიდევ ერთხელ ნახოთ ბავშვი).
კვლევა უნდა ჩატარდეს მხოლოდ სამედიცინო ჩვენების არსებობის შემთხვევაში.
როდის არის ულტრაბგერითი კვლევა საჭირო პირველ ტრიმესტრში?
გეგმიური და დიაგნოსტიკური ჩვენებები
ულტრაბგერითი კვლევა ტარდება იმისთვის, რომ:
— დადასტურდეს საშვილოსნოსშიდა ორსულობა;
— ზუსტად განისაზღვროს ორსულობის ვადა (განსაკუთრებით არარეგულარული მენსტრუალური ციკლის შემთხვევაში);
— გამოირიცხოს მრავალნაყოფიანი ორსულობა.
გადაუდებელი ჩვენებები
დაუყოვნებლივი შეფასება აუცილებელია, თუ აღინიშნება:
— სისხლიანი გამონადენი;
— მუცლის ქვედა ნაწილში ძლიერი, მწვავე ან შეტევითი ტკივილი;
— ტრავმა;
— ორსულობის შეწყვეტის ეჭვი;
— ან სხვა მდგომარეობები, რომლებიც დედისა და ნაყოფის გადაუდებელ შეფასებას საჭიროებს.
კონკრეტულ შემთხვევაში ულტრაბგერითი კვლევის საჭიროებას ყოველთვის ექიმი განსაზღვრავს.
მთავარი
პირველი ულტრაბგერითი კვლევა არ ღირს ძალიან ადრე ჩაიტაროთ. ოპტიმალური დროა მენსტრუაციის გადაცილებიდან დაახლოებით 7–10 დღე, როდესაც კვლევა უკვე ყველაზე სანდო და ინფორმაციულია.
თანამედროვე დიაგნოსტიკური ულტრაბგერითი კვლევა უსაფრთხო მეთოდია, რომელიც არა მხოლოდ ორსულობის დადასტურებას, არამედ იმ მდგომარეობების დროულ გამოვლენასაც უწყობს ხელს, რომლებიც დაკვირვებას ან მკურნალობას საჭიროებს.
თუ ჩივილები არ გაქვთ, საკმარისია დაიცვათ ორსულობის დროს რეკომენდებული კვლევების გრაფიკი.
თუ კი სისხლდენა, ტკივილი ან სხვა საეჭვო სიმპტომები გაჩნდება, ექიმთან მიმართვა არ უნდა გადადოთ.
