სქესობრივი აქტის დროს ტკივილი ცხოვრების გარკვეულ ეტაპზე ბევრი ქალის პრობლემაა. გამომწვევი მიზეზები შეიძლება იყოს როგორც ანატომიური ან სტრუქტურული, ასევე ემოციური ან ფსიქოლოგიური ფაქტორები. ამ მდგომარეობის სამედიცინო ტერმინია დისპარეუნია, რაც გულისხმობს სასქესო ორგანოების არეში მუდმივ ან განმეორებად ტკივილს, რომელიც ვლინდება სქესობრივი აქტის დაწყებამდე, დროს ან მის შემდეგ.
მიუხედავად იმისა, რომ ამ თემაზე საუბარი შეიძლება არასასიამოვნო ან უხერხული იყოს, აუცილებელია ექიმთან მიმართვა. მტკივნეული სქესობრივი კავშირის მიზეზის იდენტიფიცირება და სწორი მკურნალობა მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებს თქვენს კეთილდღეობას და ცხოვრების ხარისხს.
დისპარეუნიის სიმპტომები
მტკივნეული სქესობრივი კავშირი შეიძლება გამოვლინდეს სხვადასხვა ფორმით. ტკივილი შეიძლება იგრძნობოდეს მხოლოდ პენეტრაციის ადგილას, მაგალითად ვულვოდინიის ან ვესტიბულოდინიის შემთხვევაში. ზოგჯერ ტკივილი ჩნდება ყველა სახის პენეტრაციის დროს, მათ შორის ტამპონის ჩადგმისას. შესაძლებელია ღრმა მცირე მენჯის ტკივილი ფრიქციის დროს, წვის ან ქაჩვის შეგრძნება, ასევე პულსირებადი ტკივილი, რომელიც სქესობრივი აქტის შემდეგ საათობით გრძელდება.
როდის უნდა მიმართოთ ექიმს
თუ სქესობრივი აქტის დროს რეგულარულად განიცდით ტკივილს, არ უნდა უგულებელყოთ ეს პრობლემა. განმეორებადმა დისკომფორტმა შეიძლება უარყოფითად იმოქმედოს ემოციურ კავშირზე, სექსუალურ კმაყოფილებასა და თვითშეფასებაზე. ადრეული დიაგნოზი და მკურნალობა ხელს უწყობს როგორც სიმპტომების, ისე გამომწვევი მიზეზების მოგვარებას.
მტკივნეული სქესობრივი აქტის გამომწვევი მიზეზები
დისპარეუნიის მიზეზი დამოკიდებულია იმაზე, ტკივილი იგრძნობა პენეტრაციის ადგილას თუ ღრმად. ხშირ შემთხვევაში ფიზიკური და ემოციური ფაქტორები ერთმანეთთან მჭიდროდ არის დაკავშირებული.
ტკივილი საშოს შესასვლელთან
ასეთი ტკივილი ხშირად დაკავშირებულია არასაკმარის ლუბრიკაციასთან, რაც შეიძლება გამოწვეული იყოს აგზნების ან პრელუდიის ნაკლებობით. ასევე, მენოპაუზის, მშობიარობის შემდგომ პერიოდში ან ძუძუთი კვების დროს ესტროგენის დონის შემცირებამ შეიძლება გამოიწვიოს საშოს სიმშრალე. ზოგიერთი მედიკამენტი ამცირებს ლიბიდოს ან აგზნებადობას და იწვევს ლუბრიკაციის შემცირებას, რის შედეგადაც ჩნდება დისკომფორტი. ტკივილი შესაძლოა განვითარდეს ტრავმის, გაღიზიანების ან დაზიანების შედეგად, მაგალითად უბედური შემთხვევების, მენჯის ოპერაციების, ქალის სასქესო ორგანოების გაკვეთის ან ეპიზიოტომიის შემდეგ. ვაგინიზმი წარმოადგენს საშოს კუნთების უნებლიე დაჭიმვას, რაც პენეტრაციას მტკივნეულს ან შეუძლებელს ხდის. ანთებითი ან ინფექციური მდგომარეობები, როგორიცაა საშოს ან საშარდე გზების ინფექციები, ასევე კანის დაავადებები (მაგალითად ეგზემა სასქესო ორგანოების არეში), შეიძლება იყოს ტკივილის მიზეზი. თანდაყოლილ ანატომიურ თავისებურებებს მიეკუთვნება ვაგინალური აგენეზია, რაც ვაგინის არასრულ განვითარებას ნიშნავს დაბადებიდან, და არაპერფორირებული საქალწულე აპკი, როდესაც აპკი სრულად ფარავს საშოს შესასვლელს.
ღრმა პენეტრაციის დროს ტკივილი
ღრმა მენჯის ტკივილი, რომელიც განსაკუთრებით ფრიქციის ან გარკვეული პოზების დროს ჩნდება, შეიძლება დაკავშირებული იყოს ისეთი მდგომარეობებთან, როგორიცაა ენდომეტრიოზი, მენჯის ანთებითი დაავადებები, საშვილოსნოს ფიბრომები ან მიომები, საკვერცხის კისტები, გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომი, მენჯის ფსკერის კუნთების დისფუნქცია, ჰემოროი ან საშვილოსნოს პროლაფსი.
წარსულში ჩატარებულმა მენჯის ოპერაციებმა, მათ შორის ჰისტერექტომიამ, შესაძლოა გამოიწვიოს შინაგანი ნაწიბურების ჩამოყალიბება. ასევე, სხივურმა თერაპიამ და ქიმიოთერაპიამ შეიძლება შეცვალოს ლორწოვანი ქსოვილები და გამოიწვიოს დისკომფორტი სქესობრივი აქტის დროს.
ემოციური და ფსიქოლოგიური ფაქტორები
ემოციურ ჯანმრთელობას მნიშვნელოვანი გავლენა აქვს სექსუალურ გამოცდილებაზე. შფოთვა, დეპრესია, სხეულის აღქმის პრობლემები, ინტიმურობის შიში და ურთიერთობის სირთულეები შეიძლება ამცირებდეს სექსუალურ აგზნებადობას და იწვევდეს ტკივილს.
სტრესის დროს მენჯის ფსკერის კუნთები შესაძლოა უნებლიედ დაიჭიმოს, რაც სქესობრივი კავშირის დროს ტკივილს განაპირობებს. სექსუალური ძალადობის ისტორია ასევე შეიძლება იყოს ხელშემწყობი ფაქტორი, თუმცა დისპარეუნიის მქონე ყველა ადამიანს ასეთი გამოცდილება არ აქვს. ტკივილის პირველმა ეპიზოდებმა შეიძლება გამოიწვიოს შიში და მოლოდინი მომავალი ტკივილის მიმართ, რაც იწვევს დაძაბულობას და დისკომფორტის გაძლიერებას. დროთა განმავლობაში ეს შეიძლება სექსუალური აქტივობის თავიდან აცილებამდე მივიდეს.
სქესობრივი აქტის დროს ტკივილი არ არის ნორმა, რომელიც უნდა მოითმინოთ. თუ მუდმივ დისკომფორტს განიცდით, დახმარება ხელმისაწვდომია. ექიმს შეუძლია შეაფასოს თქვენი მდგომარეობა, დაადგინოს გამომწვევი მიზეზი და შემოგთავაზოთ მკურნალობის გეგმა, რომელიც თქვენს ინდივიდუალურ საჭიროებებს იქნება მორგებული — ფიზიკურ, ემოციურ ან კომბინირებულ დონეზე.